กีฬาท้าหมอฟันเด็ก

บ่ายวันอาทิตย์ขณะที่กำลังเพลิดเพลินกับการจิบกาแฟแมคชิอาโต ในบรรยากาศแบบแจซๆ ทันใดเสียงโทรศัพท์ก็ดังขึ้น ได้รับแจ้งว่ามีผู้ป่วยเด็กชายอายุ10ขวบ ได้รับอุบัติเหตุฟันหน้าหักขณะเล่นฟุตบอลในชั่งโมงพละ

แล้วตลอดบ่ายวันนั้น เวลาก็หมดไปกับการจัดการรักษาการบาดเจ็บของฟันเพื่อป้องกันไม่ให้ฟันเด็กเสียหายในระยะยาว

ในทางวิชาชีพปัญหานี้ไม่ใช่ของใหม่โดยเฉพาะปัจจุบันเด็ก วัยรุ่น หนุ่มสาวมีส่วนร่วมในกีฬาชนิดต่างๆกันมากขึ้นเช่นฟุตบอล บาสเก็ตบอล เบสบอล หรือฮอกกี้ การรักษาทางทันตกรรมที่สัมพันธ์กับการบาดเจ็บเหล่านี้เรียกว่าSport Dentistry(SD.)

ซึ่งมี2ส่วนคือการรักษาและการป้องกัน  การป้องกันเริ่มเข้ามามีส่วนสำคัญมากขึ้น เพราะSD เป็นสิ่งที่ไม่ต้องถามหามีแต่จะเข้ามาหาเราเองและเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทั้งเด็กและผู้ใหญ่มีแนวโน้มว่าจะเข้าร่วมในกิจกรรมกีฬากันมากขึ้นซึ่งเป็นสิ่งดี

แต่ก็มีผลให้อาจเกิดการบาดเจ็บบริเวณใบหน้ามากขึ้น  AGD(acadamy of General Dentistry)ได้รวบรวมไว้ว่าสถิติการบาดเจ็บของปากและขากรรไกรในปี 1997 มีมากกว่า200,000ราย และสูญเสียฟัน ระหว่างเล่นกีฬามากกว่า5,000,000ราย  เกิดในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย   บาสเกตบอลเกิดมากกว่าฟุตบอล ถึง3เท่า นอกจากนี้ADA ได้ออกมาให้คำแนะนำแล้วว่าควรสวม เครื่องมือป้องกันฟัน(Custom mouthguard)ขณะเล่นกีฬาเหล่านี้เช่น  Acrobatics,Basketball,boxing,field hockey,football ,Gymnastics,handball, ice hockey,lacrosse,martrial arts,racquet ball,roller hockey,rugby, shot putting,skateboarding,skiing,skydiving,soccer,squash,surfing,volleyball,water polo,weight lifting and wrestling

เครื่องมือนี้จะช่วยป้องกันการบาดเจ็บได้โดยช่วยกระจายแรง  ลดแรง  ป้องกันการกระแทก ระหว่างฟันบนและ ล่าง เครื่องมือที่มีความหนา 3-5 มิลลิเมตรจะป้องกันกระดูกขากรรไกรล่างCondyle จากการกระแทกเข้าไปที่ฐานสมอง Temporal Bone  ซึ่ง95%ของการบาดเจ็บจากกีฬาฟุตบอลคือกระแทกผ่านขากรรไกรล่างผ่านไปถึงสมอง ทำให้เกิดการบาดเจ็บของศรีษะอาจถึงหมดสติได้

เนื่องจากคนส่วนใหญ่ไม่ตระหนักว่าการบาดเจ็บรุนแรง เช่นหมดสติ จากการกระแทก คอบาดเจ็บ อาจสามารถป้องกันได้ด้วยเม้าทการ์ด

เม้าท์การ์ด ในปัจุบันมีอยู่3ชนิด คือ

1Stock Mouthguard    หาซื้อได้ง่ายๆข้อเสีย คือไม่พอดี ไม่ให้ผลป้องกัน เพียงพอ

2Boil and Bite    เป็นวัสดุที่ใช้ความร้อน ในการทำให้พอดีกับฟัน สามารถเปลี่ยนแปลงรูปร่างได้

3Custom fabricated Mouthguardทำโดยทันตแพทย์และออกแบบให้พอดีเฉพาะบุคคลจึงใส่สบาย ไม่ขัดขวางการหายใจและการพูด สร้างจาก แบบจำลองฟันด้วยวิธีสูญญากาศ มีสีสัน สวยงาม

ทันตแพทย์ส่วนใหญ่ไม่ได้สอบถามผู้ป่วยเกี่ยวกับกีฬาที่เล่น  เนื่องจากไม่มีในแบบฟอร์มการตรวจ  จึงได้ถูกละเลยได้ง่ายๆ  ปัจจุบันมีแนวโน้มว่า ให้สอบถามเกี่ยวกับกีฬาที่เล่น เสมอๆ เพื่อที่จะแนะนำและเตรียมเม้าท์การ์ดให้ได้อย่างเหมาะสม

ข้อควรระวังคือ  ในฟันชุดผสม มีการสบฟันที่เปลี่ยนบ่อย จึงควรใช้เม้าท์การ์ดชนิดที่เปลี่ยนแปลงรูปร่างได้ด้วยความร้อน

สำหรับคนจัดฟัน หรือปากแหว่ง เพดานโหว่ ต้องอยู่ในการดูแลของทันตแพทย์เท่านั้น คนที่ใส่ รีเทนเนอร์  ฟันปลอมบางส่วนหรือทั้งปากควรถอดออกเมื่อต้องสวมเม้าท์การ์ดขณะเล่นกีฬา

เนื่องจากSD มีแนวโน้มสุงขึ้นเรื่อยๆ ตามวิถีชีวิตในปัจจุบัน  นอกจากการป้องกันแล้วยังท้าทาย ทันตแพทย์ให้ต้องเตรียมรับมือในเรื่องการให้การรักษา การบาดเจ็บอย่างมีประสิทธิภาพอีกด้วย

ที่มา Dental Practice News october-december 2007

แผนที่ | ถาม-ตอบปัญหา | สมัครสมาชิก | ชนิดการรักษา-ราคา | ติดต่อหมอ